1.+Εισαγωγή+-+Οδηγίες

**Οδηγίες**

Σ' αυτήν εδώ την ιστοεξερεύνηση θα προσπαθήσουμε να μάθουμε για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους τούρκους το 1453. Για να το καταφέρουμε αυτό θα χωριστούμε σε έξι ομάδες και θα προσπαθήσουμε να ανακλύψουμε τους λόγους για τους οποίους η Κωνσταντινούπολη έπεσε τελικά στους Τούρκους. Οι ομάδες στις οποίες θα χωριστούμε είναι: Η Ομάδα των Γεωγράφων. Η ομάδα αυτή θα διερευνήσει τη γεωγραφική θέση της Κωνσταντινούπολης. Τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της θέσης της. Επίσης, η ομάδα αυτή θα διερευνήσει τα γεωγραφικά όρια της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, θα τα συγκρίνει με το παρελθόν και θα προσπαθήσει να διακρίνει τα γεωγραφικούς λόγους που οδήγησηαν στην πτώση.

Η Ομάδα των Χρονογράφων. Η Ομάδα αυτή, αφού μελετήσει το χρονικό της Άλωσης και παρατηρήσει την τρισδιάστατη εικόνα που έχει στη σελίδα της, θα λειτουργήσει σαν να ήταν παρούσα στο γεγονός και θα παρουσιάσει τις εντυπώσεις της.

Η Ομάδα των οικονομολόγων. Η Ομάδα αυτή, αφού μελετήσει τα κείμενα, θα παρουσιάσει τις οικονομικές αιτίες που οδήγησαν στην Άλωση.

Η Ομάδα των θρησκειολόγων. Η ομάδα αυτή θα μελετήσει τις θρησκευτικές έριδες και διαμάχες, μεταξύ των Βυζαντινών, αλλά και μεταξύ των Βυζαντινών και των Δυτικών. Θα διαβάσει τα κείμενα που της δίνονται και θα παρουσιάσει τα συμπεράσματά της σχετικά με το αν και πόσο, επηρέασαν οι διαμάχες αυτές την τελική πτώση της Πόλης.

Η Ομάδα των λαογράφων. Η ομάδα αυτή, θα μελέτήσει τα στοιχεία που της δ΄ινονται και θα παρουσιάσει τα συμπεράσματά της, αν και κατά πόσον επηρέασε η Άλωση της Πόλης, τη λαϊκή τέχνη και παράδοση.

Η Ομάδα μελέτης της τακτικής και των πολεμικών μηχανών. Η ομάδα αυτή αφού μελετήσει τα κείμενα και τις εικόνες που της δίνονται θα παρουσιάσει τα αποτελέσματά της σχετικά με τις πολεμικές μηχανές και τα όπλα που είχαν επιτιθέμενοι και αμυνόμενοι και θα παρουσιάσει τα συμπεράσματά της σχετικά με το κατ΄΄α πόσο επηρέασαν αυτά τα στοιχεία την Άλωση.

Ανατροφοδότηση για όλες τις ομάδες. Στη σελίαδα αυτή παρουσιάζεται σε έξι κομμάτια ένα βίντεο από το National Geografic με το χρονικό της Άλωσης. Όλες οι ομάδες μορούν να το δουν και να συμπληρώσουν την εργασία τους.

Συμπεράσματα όλων των Ομάδων. Στη σελίδα αυτή όλες οι ομάδες μπορούν να επικολλήσουν τα συμπεράσματα που έχουν καταλήξει και έχουν γράψει στη σελίδα τους.

Αξιολόγηση. Όλες οι ομάδες απαντούν στο ερωτηματολόγιο αυτής της σελίδας για να καταλάβουμε αν γνώρισαμε σε βάθος την Άλωση της Κωνστατινούπολης ή πρέπει να επαναλάβουμε κάτι...

**ΠΡΙΝ ΞΕΚΙΝΗΣΟΥΜΕ, ΟΛΕΣ ΟΙ ΟΜΑΔΕΣ ΘΑ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ ΤΟΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΑΛΩΣΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ ΕΔΩ **


 * Χρονικό της άλωσης **

"Η πόλις εάλω! Αλίμονον, όμως εάν την αφήσωμεν να αλωθεί εντός μας" (Καθηγητής Ν. Τωμαδάκης)

** Οκτώβριος 1448 ** Πεθαίνει ο βυζαντινός αυτοκράτορας Ιωάννης Η΄Παλαιολόγος

** 6 Ιανουαρίου 1449 ** Στέφεται στο Μυστρά ο αδελφός του Κωνσταντίνος, δεσπότης του Μορέως και γίνεται δεκτός "παρά πάντων ασπασίως" στην Κωνσταντινούπολη. **Χειμώνας 1451**Πεθαίνει ο τούρκος σουλτάνος Μουράτ Β΄. Διάδοχος του ανακηρύσσεται στην Αδριανούπολη ο γιος του Μωάμεθ (Μεχεμέτ, Μεχμέτης των βυζαντινών πηγών).Οι επαφές Βυζαντίου και Δύσης δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα. Ανανεώνεται η συνθήκη ειρήνης της Τουρκίας με τη Βενετία και τον Ιωάννη Ουνυάδη της Ουγγαρίας.

**Μάρτιος - τέλη Αυγούστου 1452**Στο στενότερο σημείο του Βοσπόρου χτίζεται το φρούριο Ρούμελη Χισάρ (ελληνιστί κεφαλοκόπτης) το οποίο αποκαλύπτει τις κατακτητικές βλέψεις του Μωάμεθ. Η δίοδος ελέγχεται πλέον απόλυτα από τους Τούρκους.

**Ιούνιος /Ιούλιος 1452**Λεηλασίες των Τούρκων στον ευρύτερο χώρο του νέου φρουρίου αναγκάζουν τον Κωνσταντίνο να κλείσει τις θύρες της Πόλης.

**Φθινόπωρο 1452**Οι Οθωμανοί επιτίθενται στο Δεσποτάτο του Μορέως. "Τεχνίτης δοκιμώτατος" αναλαμβάνει να κατασκευάσει για λογαριασμό των Τούρκων τεράστιο κανόνι αποτελεσματικό για τα τείχη της Βασιλεύουσας "χωνείαν μεγάλην πέτραν φέρουσαν υπεμεγέθη".

**Νοέμβριος -Δεκέμβριος 1452**Ενεργοποιούνται στοιχειωδώς η Βενετία και η Γένοβα μετά από σειρά τουρκικών προκλήσεων απέναντι σε πολίτες τους. Στις 12 Δεκεμβρίου ο Κωνσταντίνος κηρύσσει την ένωση των εκκλησιών σε κοινή λειτουργία. Οι Κωνσταντινουπολίτες ετοιμάζονται για πολιορκία επισκευάζοντας τα τείχη στη γη και στη θάλασσα. Οχυρώνουν τον Κεράτιο με τεράστια αλυσίδα. Συλλέγουν χρήματα και τροφές ενώ απευθύνουν εκκλήσεις προς τον Πάπα και τους Ιταλούς ηγεμόνες για βοήθεια.

**Μέσα Δεκεμβρίου 1452**Αποφασίζεται να παραμείνουν στην Πόλη ενισχύοντας την άμυνα της όσα πλοία έχουν ελλιμενισθεί κατ΄εμπορίαν.

**Αρχές Ιανουαρίου 1453**Κινητοποιούνται οι δυνάμεις του Μωάμεθ στην Αδριανούπολη. Δοκιμάζεται το μεγάλο κανόνι.

**26 Ιανουαρίου 1453**Φθάνουν στην Πόλη δύο γενουατικά πλοία με περίπου 700 μισθοφόρους υπό τις διαταγές του Giovanni Gioustiniani Longo.

**Φεβρουάριος / Μάρτιος 1453**Μεταφέρεται το μεγάλο κανόνι από την Αδριανούπολη, η μπομπάρδα. Σέρνεται από 30 βοιδάμαξες και 500 άνδρες με μηχανικούς. "Τέρας τι φοβερόν και εξαίσιον με ήχο βολής ουρανόβροντον: είναι πράγμα φοβερώτερον ιδείν και ες ακοήν όλων άπιστον τε και δυσπαράδεκτον".Λέγεται ότι είχε μήκος 8 μέτρα, διάμετρο 75 εκ. και είχε δυνατότητα να εκτοξεύσει βλήμα 544 κιλών. Χρειαζόταν 3 ώρες για να ξαναγεμίσει.
 * Αρχές Μαρτίου - 6 Απριλίου**Σταδιακή συγκέντρωση του στρατού και αποκλεισμός από ξηράς.

**Μέσα - τέλη Μαρτίου**Οι Βυζαντινοί ενισχύουν τα τείχη. Η αντίθεση των ενωτικών και ανθενωτικών παραμένει αισθητή. Ο Μέγας Δούκας Λουκάς Νοταράς είπε: "κρειττότερον εστίν ειδέναι εν μεση τη πόλει φακιόλιον βασιλεύον Τούρκων ή καλύπτραν Λατινικήν".Καθορίζονται οι θέσεις άμυνας. Ο αυτοκράτορας υπερασπίζει την Πύλη του Ρωμανού όπου απέναντι έχει τοποθετηθεί το μεγάλο κανόνι και η σκηνή του Σουλτάνου. Το σύνολο των κατοίκων υπολογίζεται σε 50.000 ενώ οι μάχιμοι σε 5.000 Βυζαντινούς και 2.000 ξένους.

**2 Απριλίου**Κλείνει με αλυσίδα η είσοδος του Κεράτιου κόλπου.

**5-7 Απριλίου**Έναρξη της πολιορκίας. Πιθανότερος αριθμός τούρκων στρατιωτών 260.000-400.000.

**12 Απριλίου**Αρχίζουν συνεχείς κανονιοβολισμοί, ημέρα και νύχτα. Γίνεται σταδιακή επιχωμάτωση της τάφρου. Ανοίγονται υπόγειες διαβάσεις κάτω από τα τείχη. Στις 12 έφθασε και ο τουρκικός στόλος από την Καλλίπολη απαρτιζόμενος από 400 περίπου πλοία.

**13 Απριλίου**Η κυβέρνηση της Γένοβας καλεί εγγράφως τους πολίτες της που βρίσκονται στην Ανατολή να συνδράμουν τον αυτοκράτορα.

||
 * Η κατάληψη της Κωνσταντινούπολης - φράγκικη μικρογραφία εποχής ||
 * Η κατάληψη της Κωνσταντινούπολης - φράγκικη μικρογραφία εποχής ||

**18 Απριλίου**2-6 τα ξημερώματα γίνεται η πρώτη απώθηση των Τούρκων στα τείχη.

**19 Απριλίου**Ξεκινάει από τη Βενετία γαλέρα με σκοπό να βοηθήσει αλλά να προσεγγίσει μετά τις 20 Μαΐου.

**20 Απριλίου**Τρία εμπορικά γενοβέζικα πλοία μετά από τρίωρη μάχη μπαίνουν στον Κεράτιο. Ο Μωάμεθ οργισμένος ορμά έφιππος στη θάλασσα. Διορίζει νέο αρχηγό στόλου.

**22 Απριλίου**Ο Μωάμεθ μεταφέρει δια ξηράς τουρκικά πλοία μέσα στον Κεράτιο από ειδική δίολκο. Ο σουλτάνος "την γην εθαλάσσωσε και την ξηράν ως υγράν διαβάς τους Ρωμαίους ηφάνισε".

**1-2 Μαΐου**Συνεχίζονται οι κανονιοβολισμοί. Οι Γενουάτες προδίδουν αμυντικούς σχηματισμούς του Ιουστινιάνη στους Τούρκους. γίνεται πλέον αισθητή η έλλειψη τροφίμων.

**12 Μαΐου**Μεγάλη επίθεση με δύναμη 50.000 ανδρών τα μεσάνυκτα. Μεγάλες απώλειες.

**15 Μαΐου**Η σύγκλητος της Βενετίας μετά από παπική πρόταση δέχεται να επανδρώσει πέντε πλοία για την ενίσχυση της Πόλης.

**19 Μαΐου**Κατασκευάζεται γέφυρα στο μυχό του Κεράτιου από αγγεία που στρώθηκαν με σανίδες.

**21 Μαΐου**Ο Κωνσταντίνος αρνείται να παραδώσει την πόλη με αντάλλαγμα την ελευθερία του και την περιουσία του. "Το δε την πόλιν σοι δούναι ουτ' εμόν εστίν ουτ' άλλου των κατοικούντων εν ταύτη∙ κοινή γαρ γνώμη άπαντες αυτοπροαιρέτως αποθανούμεν και ου φεισθόμεθα της ζωής ημών".

**20-25 Μαΐου**Τα τείχη αποδυναμώνονται από τους κανονιοβολισμούς και τις υπόγειες στοές.

** 25-26 ** **Μαΐου**Διάφορα δυσοίωνα συμβαίνουν, πέφτει χαλάζι και γίνεται έκλειψη. Προετοιμάζεται η τελική τουρκική επίθεση.

** 27 ** **Μαΐου**Προετοιμασία του τουρκικού στρατού με νηστεία και προσευχή. Θορυβώδεις νυχτερινοί εορτασμοί ανησυχούν τους πολιορκούμενους.

** 28 ** **Μαΐου**Ο Μωάμεθ ανακοινώνει τη μεγάλη επίθεση. Υπόσχεται ανταμοιβές στους στρατιώτες ακολουθούν αλλεπάλληλοι κανονιοβολισμοί.

** 29 ** **Μαΐου**Αρχίζει η μεγάλη επίθεση στις τρεις τη νύχτα με κύριο στόχο την Πύλη του Ρωμανού. Σχεδόν ταυτόχρονα επιτυγχάνεται η διείσδυση των Τούρκων από την Κερκόπορτα και την Πύλη του Χαρισίου. Ο Ιουστινιάνης τραυματίζεται και αποσύρεται με αποτέλεσμα να επικρατήσει χάος. Κοντά στην Πύλη του Ρωμανού σκοτώνεται και ο αυτοκράτορας. Ακολουθούν λεηλασίες και αγριότητες. Διαφεύγουν δεκαέξι πλοία και ελάχιστοι από τους έγκλειστους που κατέγραψαν την Άλωση, ο Γεώργιος Σφραντζής, ο Nicolo Barbaro.

Ο Μωάμεθ εισέρχεται έφιππος στην πόλη και την Αγία Σοφία.

**31** **Μαΐου**Ο Μωάμεθ διατάσσει τη διακοπή των βιαιοπραγιών, απομακρύνει τους στρατιώτες. "Την δε πόλιν έρημον νεκράν κειμένην, γυμνήν άφωνον μη έχουσαν είδος ουδέ κάλλος".